२६ मे- बेस कॅम्प कडे कूच

नेहमीप्रमाणे शिट्टीच्या आवाजाने आम्ही ५ वाजता उठलो(आम्ही म्हणजे मी सोडून सगळे, मला रोज फटके, लाथा मारून उठवायची जवाबदारी प्रसाद,मंदार,गौरव,श्रीकांत हे अगदी इतिकर्तव्य असल्यासारखे पार पाडतच होते. मी प्रदीपचे नाव घेत नाही कारण तो पण माझ्याच कंपूतील होता). एवढ्या पहाटे कदाचित आमची ती शेवटची वेळ होती उठायची. सगळे जण आवरून, स्लीपिंग बॅगस, blankets, परत करून लाईन लावून उभे राहिलो. ७ च्या सुमारास आम्ही भंदक थाच’ सोडले. आणि आमच्या कसोलच्या बेस कॅम्पकडे मार्गक्रमणा करू लागलो. As Usual मी आमच्या जोशी ग्रुप बरोबर न जाता सोनुच्या ग्रुपबरोबर चालू लागलो(ह्या लोकांना मरणाची घाई असते म्हणून आणि सोनूचा ग्रुप सर्वात शेवटी आरामात येतो, छान चकाट्या पीटत.) तिकडे आम्ही सगळे छान छान गाणी म्हणत टिंगल टवाळी करत हळूहळू येत होतो. असच बोलता बोलता कळले की दीपाबाई पण वाणिज्य शाखेच्या आहेत मग आमच्या accounts and commerce वर चर्चा चालू झाल्या. ती नावाजलेल्या KPMG फर्म मध्ये नोकरी स्थानकापासून थोड चालल्यावर मणीकर्ण आले.

मी या आधी गुरुद्वारा पहिला नसल्याने थोडस कुतूहल नक्कीच होत. प्रसादच्या सूचनेनुसार डोक्याला रुमाल बांधला. पण खरच पंजाब आणि पंजाबी लोक काय चीज असतात हे मला मणीकर्ण पाहिल्यावर २ दिवसात समजल. शीख समाजाविषयी मला फार आदरभाव नव्हता याआधी. पण २ दिवस गुरुद्वार्यात वास्तव्य केल्यावर “पंजाब दी मिट्टी दा असली रंग पता चल गया मेनू”. इतका सेवाभाव,श्रद्धा, भक्तिमय वातावरण हे पाहून मी भारावून गेलो. वास्तविक मणीकर्ण हे जगात तेथील गरम पाण्याच्या कुंडकरता प्रसिद्ध आहे. तेथील कुंडात आंघोळ करणे म्हणजे मोठ पुण्य आहे अशी हिंदू आणि शिखांची भावना आहे. इतके दिवस अंघोळ न करूनही मला अंघोळ करावीशी वाटली नाहीच त्या दिवशीही. बाकी सदस्य अंघोळ करून आले, आणि सर्वांच्या सामानाची देखभाल करायची जवाबदारी माझ्यावर दिली गेली.

मग आम्ही मुख्य देवस्थानाकडे रवाना झालो. एका प्रशस्त आणि भव्य जागेत वाहेगुरू गोविंदसिंग यांची तसबीर आणि पालखी आणि त्याला वारा घालणारा म्हातारा लांबलचक दाढीचा बाबाजी. हे असल् दृश्य मी चित्रपटातच पाहिलेलं होत पण आज प्रत्यक्ष पाहत आणि अनुभवत होतो. मी मनोभावे वाहेगुरुना आणि ‘गुरु ग्रंथसाहिब’ आणि त्या बाबाजीना नमस्कार केला. तो गुरुद्वारा नेहमीच गर्दीने फुललेला असतो. मी तिकडे आल्यापासून पंजाबी लोकांना बारीकपणे न्याहाळत होतो, मला हेवा वाटला ते त्यांच्या भरदार व्यक्तिमत्वांचा. जवळपास सगळे पुरुष एकदम आडदांड, उंचपुरे, आणि तगडे एकदम असली मर्द. आणि सुंदर नव्हे पण कमालीच्या सुंदर, रेखीव बांध्याच्या गोऱ्यापान मुली. त्यांची फिचर्स अत्यंत भारी आणि लोभस होती(क्षणभर मराठी मुली झक मारतील असा विचार आला, तो मुंबईत परत आल्यावर लगेच बदलला). खरच, सो कॉल्ड पंजाबी ड्रेस फक्त पंजाबी मुलीना सर्वात सुंदर दिसतो. बायका असो व पुरुष त्यांच्या वागण्या-बोलण्यातून, हालचालींवरून अस्सल पंजाबिपणा स्पष्टपणे जाणवत होता. मला खर तर पगडी घालून(पुणेरी नव्हे पंजाबी)फोटो काढून घ्यायचा होता. पण आपली personality मी आरशात न्याहाळली आणि उगाच पंजाब्यांची लाज घालवायला नको म्हणून विचार सोडून दिला. नंतर आम्ही गुरुद्वार्याच्या ऑफिस मध्ये जाऊन खोलीसाठी विचारणा केली आणि लगेच मिळालीही तीही विनामुल्य. मग अंघोळ करून आलेले आवारात बसले, मी आडवा झालो. आवरण झाल्यावर आम्ही निवांत बसून आतापर्यंत झालेल्या खर्चाचा हिशोब मांडला. हिशोब करायच्या पद्धतीवरून प्रदीप आणि प्रसाद मध्ये थोडे मतभेद झाले. पण प्रदीपने खरच काटेकोरपणे आणि परफेक्ट हिशोब मांडला आणि बाकी उरलेली रक्कम सर्वाना समान विभागणी करून परत दिली. हिशोब झाल्यावर आम्ही महाप्रसाद म्हणजेच ‘लंगर’ साठी रवाना झालो. देव्स्थानाशेजारील एका प्रशस्त हॉल मध्ये लंगर होते. जवळपास ५००-१००० लोकांच्या क्षमतेचा तो हॉल होता. तिकडे अखंड दिवसभर लंगर चालू असायचे. शिखांचा सेवाभाव आणि श्रद्धा पाहून खरच अचंबा वाटतो. तिकडले वाढपी किवा सेवेकरी हे आमच्यासारखे क्षुद्र माणसे नव्हती तर गडगंज संपत्त बाळगणारे श्रीमंत पंजाबी उद्योगपती किवा शेतकरी होते. निव्वळ काहीतरी सेवा म्हणून अशा प्रकारची कामे करण्यात त्यांना कसलाही कमीपणा वाटत नव्हता. लंगर मधील अस्सल पंजाबी जेवणाची लज्जत मी पहिल्यांदा अनुभवली. साधे परंतु अत्यंत चविष्ट जेवण होते ते. लंगर आटोपल्यावर आम्ही बाहेर आलो. आम्हाला कसोल ला परत बेस कॅम्प ला परतायचे होते कारण आमचे सामान आम्हाला आमच्या ताब्यात घ्यायचे होते. दुपारी ४ पर्यंत आम्ही बेस कॅम्प ला पोहोचलो(गेल्यागेल्या मी आणि अर्थात प्रदीप आडवे झालो). संध्याकाळभर आम्ही उनाडक्या करत बसलेलो कारण आमची दुसऱ्या दिवशी भून्तरहून दिल्ली करता बस होती. आमच्यातल्या खूप जननी संध्याकाळीच निरोप घेतला. बाकीच्यांचा निरोप लगेच दुसऱ्या दिवशी घ्यायचा होताच. रात्री परत एकदा जेवण आणि नवीन बॅच कॅम्प फायर मधील पर्फोर्मंस पहिले आणि आडवे झालो.